You are on page 1of 305

..

,




-

,

2010

50(091)"20"(075.8)
20(0)673
83
:
. ..
- . , . ..
.. ,
, , ,

83

, .
:
, / .. . 2- ., . . .:
-, 2010. 304 .
ISBN 978-5-238-01364-0
CIP



. .
.
20(0)673

ISBN 978-5-238-01364-0

-, 1997, 2008
.

- ,
-,
.
-, 2008

1. -

2. -

29

3.

49

4.

66

5.

82

6.

96

7.

115

8.

131

9.

146

10.

156

11.

177

12.

191

13.

200

14.

215

15.

237

16.

254

17.

268

18.

285

302

304




.

- ,
,
. , ,
.

.

.

-
. - ,

,
. , , .
,
. - -

- . , ,
, , , .
, , , .
, .
.
, ,
- .

,
, .. .
.
.
- . , , , , .. , , .. .
. , ,
, .
- .

, , - . , . -
.
,

.
, , ,
- , , .

. ,
, , , , - .

1.1. ,


-
, , .

,
.


, .. , . , , , , . , , , , , ,
.

. .
. ,
, , .
- .
, .
, , . . ,

. , , ,

, , , ..
, .
,
.
( . nomos ).
, , ,
, . , ,
, . , ,
,
. , , , ,
.

,
, , , -
. , .

,
. , , , .
, ,
. ,

. , , ,
, . ,
. ,
, -

, , , , .
. , , . , , , . , , .
-
, ,
,
, , . ,
, .
,
,
, .

.
,
.
,
.
,


( , ,
,
..).
I .
(18831911) -

,
.

,
.
,
,
, , .. , .. , . , , ,
,
.

, , . , , ,
, , , , , . ,
, . ,
, , , .
,
, .
, , , . ,
.
.

, ,
, .
,
. , .
, , .
,

. ,
, ,
,
.
, ,
. ,
, ? , ,
,
. .
, . , , ,
,
, ,
. , , . , , . , , , , , .
, ,
,
,
, .
? ,
,
, , ,
, - . , ..
, .
,
, , .
,
, ,
- .

10

, , .
, ,
, .
, .
( ),
, .

, (,
, ),
. ,
, .
, .
. ,
, ,
, -, . , , , .
, . ,
, , .
,
? ?

11

, - , (, , , , .).
, . .
,
, , , ,
- . ,
, ,
, .

, . ,
.

1.2.


,
,

. , , ,
.
,
,
. ,
( . cumulatio , ), ,
,
-

12

, .
, ,
.
, , , , , .. ,
.
,

(. 1922), .

.
. , .. , . .
,
(paradeigma , ). , , , .
.
,
,
.

. ,
. . ,
,
. ,
.
, ,
.

13


.
,
.
. , . ,
.
- XVII ., . XVIII .
. , ,
. , (15641642)
,
(16431727).
, , .
.
,

,
, . ,
, ,
, ,
. ,

14

,
, , , .
,
. ,
,
,
.

,
,
. , ,
.

,
, , ,
.

, .
,
, . , , .
, .
.
, , , , ,
, ,
, , , :
. , ,
-

15

, ,
.
,
, ,
.

1.3.

, , ,
. .
, .

, ,
, .
, , . , , , ,
.. ,
.
,
, ,
.
,
,
.
, ( . heuristic ). ,
, ,
.

16

. , ,
,
, , , , -
.
, .
, , . , ,
,
.

, ,
.
. , . ,
. , , , .
,
,
. , , , -
, , .
, . , - , - , ,
. -

17

, , . , , .
, ,
, . , ..
. ,
,
.
.

, , .
, ,

.

-.
, .. , . , , .
,
. , .
,
-

18

. ,
.

, , .
, modus tollens ( ) .
. , ,
. ,
, .
,
, ,
, . , ,
, , , . , , - ,
. , . ,
. , ,
.
(18791955) .
,
, .

, .
-, -
.
, , ,
, .

19

, , , , .
, , , ,
, . ,
,
.
,
. .
, ,
. , ,
,
, . ,
.
,
, , . , ,

. , . ,
.
, : ,
. , ,
. , , -

20

,
, .
, .
, , ,
, .
,
. ,
, .
,
, . , ,
. ,
. , .

1.4.

,
, ,

.

(17981857) :
...
, , .

, , ,
, ,

21

- , .
,
. . , , ,

.

, , XIX .
,
, , , . , , . , ,
, . , , .
, ,
,
. , ,

,
, . .
, - . , , , ,

.
. , , ,


.
,
, -

22

. ,

. , , ,
.
.
1850-
-, , . , , ,
,
,
, .
. , ,
,
, .
,
,
. ,
,
.

.
, . , -,
,
.
.. , , ,

23

, , , , .
, ,
,
.


, ,
.
, , ,

- .

. . , , , ,
, . . .
,
, . ,

. , , - , ,
.
, , , , , ,

24

. , ,
.

, .. ,

, ,
- - . ,

-
.

. .

1.5.

XVII .


.
. , ,
.
XVIIXVIII . ,
, , . ,

.
,
, . , -

25

, , ,
, .
, . .
.
.
, ,
. , ,
, ..
, , ,
, . ,
, . ,
, .
,
XIX . , : ,
.
,
( ).
. ,
, , .
. , , .. , , . -

26

. ,
, , ,
.
XX . ,
. , -,
. , ; -, , , . , ,
, ,
.
, ,
.
, . - . 2 ,
, ,

.


1. . .: , 1988. . 111132,
148167, 237252.
2. . // . .,
1904.
3. .. . - . .: , 1986. . 4068.
4. . . ., 1900. 1 2.
5. . . ., 1975.

27

6. .. . .: , 1970.
7. .. . ., 1960.
8. ., . . .: ,
1986. . 127150.
9. .. . ., 2005.
. 421, 3973.
10. . . ., 1973.
11. .. . . ., 2006.
. 156191.
12. .. . ., 1991.


1.

- ?
2. ?
3. .
4. ?
5. .
?
6. ?
?
7. ?
8. ? ?
9.
?
10. ?
11.
?
12. ?

28

, , . , .
, - , ,
,
. ,
- , .
, , .
, - , .
, , , .
.

2.1.

, - . , , .
. XVII .
, ,

29

, .


, .

. ,
.
,

. , .

, .
-
,
.
, , . , , .

, . , . ,
,
, .
, ,

(19172005) . ,
, . ,
.

, -

30

. , , (384322
..) .
, ,
.
,
. ,
, , , ,
, .
, , , .
-
.
? ? ?
, . .
, , -
,
,
. , , , -.

, ,

1 .

, ,
1

. . ., 1967. . IV. . 40.

31

. ,
, , , , .


, .
- .
, ,
. :
1) ;
2) , , ;
3) - , ,
;
4)
,
.
- , . XIX .
, , , . . .
(18571894),
, , . ,
.
. ,
.

(18581947), -

32

.
. , . , , .
, .

, , ,
1 .


,
, , ,
?
, ,
,
, , . ,
,
,
.
, , ,
.

,
.

. .
, ,
- ?
,
. ,
1

. . ., 1966. . 44.

33

, ,

, -.
, .

, ?
?
, ,
,
.
, .. , , . ,
1 .

, , . , . , , , , ,

. ,
.
,
, .
, .
, , ,
. ,
, -
. , , ,
, ,
.

. -

1 . //
., 1967. . IV. C. 40.

34

-
- , . , , ,
. .
, , , ,
,
, .
.

, ,
. , ,
, ,
, , . , .
,
, .
, , , .
,
, -
. ,
. .
, ,
,
,

35

.

, . ,
,
,
, . ,
, .
, ,
,
,
.
,

.
, , , .

.
, , ,
, .

( )
.
, , .
.
, . ,
.
, , .

36

,

.
,
. , ,
. ,

.
,
.
, , . ,
,
,
. , .
,
,
.
, , , , ,
. . :
, ,
. , , ,
, . ,
.
,
.

37

2.2.

, ,
, , .

, , ,
.
, , , , .
, ,
- , ,
, , . , , ,
, ,
- . ,
, ,
, . , , ,
, . ,
,
,
.
,
, ,
, , .
, ,
,
.
, -

38


. , , .
, ,
. ,

.
. ,
, .
, , .
.

, -
. , , , , - . ,
, , . , . , , ,

. ,
, , -, - -
.

39


. ,
,
,


.


. , , ,
.
,
. ,
,
.
, . ,

.
, ,
, , , , . , . ,
XVIII .
. ,
,

40

, .
,
, , .

2.3.

XIX XX .
,
.
.
,
, , , XIX . ,
. ,
,
, .
, (18711937), , .
, , : , ,
. ,

.
(18851962), ,
. , , .
.
, ,
,
, .
, , ,
. , , -

41

, .
1930- . , , ,
, , . , , : ,
. , ,
. ,
, , ,
.

. , ,
.
19251927 . ,
,
, , . . : , , .

.
.
, ..
, ,
, , .
. ,
,
, , , , . -

42

,
, , , .

, ,
. - .
. ,
,
,
.
. ,
,
-.
- , ., - .
, ,
.
, , , , , . ,
,
,
( , ). ,
. ,
, .. ,
.

43

, , , .

?
, , , , . , -
, , .

.
.
,
. ,
. . ,
,
, . , , , .
-
,
. .
, .
,
, .
-

44

, , , .
,
, .
-, . , ,
,
,
,
.
,

.
,

. , . , , . ,
, , , - .
-,
, ,
, . , , , , .
XX
,
.

45

,

, , ,
, .
, .

, , .

, .. , . .
, , ,
, .
,
, , .
, , ,
, , . .
,
, , .
. ,
:
1) , , ( );
2) , . ,
.
, , .. ,

46

, ,
.
, .

. , . , ,
, , . ,
,
.
. , , -
, -. ,
.

. ,
-

, .
.


1. . . ., 1975.
2. . . ., 1966.
3. .. . ., 1994
4. . , // . . IV.

47


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.

- ?
- ?
?
?
?

?
?

?
,
.
?
.
?
I
.?
?

48

, , , . ,
.

, . ,
, .
- ,
,
. , ,
XVII .

3.1.


,
. ,
.
, .

,
, ,
. ,
, , ,
, .
, -

49

.
, , ,

. , (V ..)
(V . ..).
,
, ,

. ,
. ,
. ,
, , . ,
, - ,
, . , , , ,
- ,
. ,
,
, (, ..) ,
.
.
, ,
, .
, , ,
. , , .
, , . , , ,

50

.
.
, ,

, ,
. , ,
.
( ), , , 9,81 /2. ,
,
.
.
, (15711630)
, ,
. ,


,
(15461601). , , , , , .
.
. .
, -, ,
,
,
; -, . -

51

. ,
.

3.2.

. ,
, .

. ,
.

, , ,
.
:
1) ,
, ,
, ;
2) ,
.
,
:

. .

. , XVIIXVIII .
. , , ,
( , , .),
.

52

,
, , ,
. ,
,
,
. ,

.
, , , , , .


, , .

,
,
, .

,
, 1687 . ,
XVIII . , . .
, , :

,

.

,
,
, .
, .
, , , .. -

53


, .

.

, .

:
F = dmv/dt = ma,
dmv/dt ;
m ;
a .

:
,
.

:
? ,

, , , . ,
,

. , ,
.
, ,
,
.
, ,
. .
, , , ,

54

. , , , , ,
.
, ;
,
, .

, ,
. . ,
, ,
, ,
.
,
, . ,

,
.

, .
, ,
, . ,
, , .
, .
,
:
F = gm1m2/r2,
F ;

55

m1, m2 ;
r ;
g .

, . , ,
, .
. ,
.
.
?
,
,
. , ,
, . , .
,
, . , , , . ,
, - ,

. , ,
.
,
(16461716)
.
.
,
-, mv , -, -

56

.
. , , , ,
.
, . ,
.
, , , . ,
.

3.3.

,

, ,
. ,
,

.
, ..
,
. ,
.
, , .

,
, . ,
. -

57

, ,
,
.
,
, .
,
. ,
, , ,
. ,
,
.
, ,
, .
, .

, . ,
. , , , , . ,
.


, .

, ,
,

, ,
.

58

.
, , ,

.

. , , . , ..
, , .

,
.
XVIII .
(17491827):
, -
, ,
,
,
;
, , ,
, .

, , , ,
.
,
.
, , , . ,
, ,
. . , , . , . , -

59

. , , , ,
.
,
, , , ,
. .
,
. , , , . ,
, , ( . stochastic , ),
.
, . , .
,

. , , .
, .

. , . , , ,
. . , ,
- (17091751)
- (1747).

60

, .
.
,
. -,
, . , ,
: , .
, .

,
. , , ,
; -,
, , ,
; -,
.

XVIII .
, ,
XVIII . -, (17131784)
(17231789). , , ,
, , .
,
, . .

, -

61


, , .
, ,
.
,
,
.
. , -, . ,
,
. ,

, .
,
, . , , . ,
,
.
-, .
,
, .


.

,
, , .. .
,
.

62

, . , , ,
.
. ,
,
.
, , , ,
, .

XVII . ,
. . , . .
- .

.

, .
. ,
, , .
, ,
, ,
.
. , , -

63

. ,

. ,

, .
, XVIII . . ,
. .
,
,
, .

.
- .. ,
XVIII XIX .

, . ,

, ,
, , .
. ,
. .
,
, .. , .
,
.
. ,
, , , . , , ,

64


. , ,
, .
,


.


1. . . ., 2004.
2. ., . . ., 1986. . 1.
. 103128.
3. . ., 2001.
4. . ., 2004.
5. ., . // .
. . . IV. C. 361400.


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.

?

?

?
?

?
?

?
?
?
?
?
?

?
XVIII . ?

65



,
, . , . ,
, .. , ,
, . , . ,
.

, , , (, , .).

, ,
, , .
. . , ,
,
, XIX . ,
, . , . , .
, - , , .
,
.

4.1.


, , 1023 . , . , -

66

, , , . ,
,
.
,
, (,
, ). . , , , .
, ,
- . ,

. , ,
.
-
:
1) ,
, . ,
, , .
;
2) , ,
;
3)
.

67

, - , .
,

. , , , . ,
,
, .

4.2. ,

,
, ,
.
.
. , ,
. , .
, ,
.
, . , , . ,
,
,

68

. XVIII . ,

.
,
.
XVIII .
,
, . , .
, (17681830) ,
, ,
,
. ,
. ,
. XVIII . . , . , .

,
, ,

.
, ,
.
, , .
, . , , -

69

, ,
. ,
, .
, , . (18181889),
, . XIX .
,
. ,
.

.
, , , , .

. .
'Q,
'U
'W:
'Q = 'U + 'W,
'U ;
'W , .

, , , ,
.
,
. -

70

,
.
, .
, , .
:
, .

,
, .
, , ,

. , . ,
,
(17961832). , . :
.

(1822
1888) , .
, .. , , ,
.

, , ,
.

71

. ,
. ,
, ,
. ,
.
(1844
1906) - , .
,
.
,

. ,
. , ,
, , . .
S = k ln P,
S
;
ln P
.

,
.
, . N = S, , , .
, , . , ,
. . -

72

. , ,
( ),

, .
, .
. ,
.
, ,
, , . ,
. ,
, ,
, ,
.
,
,
. , .. ,
.
, ,
.

,
.

.

. 60- . ., ,
, .

, -

73

.

. , :
x
;
x
.
, ,

,
, , , , .
.

, XIX .

. . , , .
, ,
. , , , , , .

4.3.

, ,
. ,
,
. ,
, ,
. , , , , , -

74

,
.

,
,
. , , , - , , , .
, , , , .
, - , , ,
. , , ,
, , , .
, , ,
,
.
, ,
.

?
,
, ? ,
, , , , ,

. ,
, , ,
,

75

, , .
, , , , .

(1887
1961),
. , ,
, .
.
,
( ),
.

, ,


. () , = 2, ,
, , .
, , , . , ,

, , .
, , , , .
,
, ,
. ,

76

,
.
,
. , , .
, , ..
. .

,
. , ,
, ,
. ,

. , , , , . .
, ,
(. 1927) , , , .
,
. , .. , , ,
. . ,
. . -

77

. .
.

.. , (
).
, , . .. :
( )
, ,
.

, , ,
,
().
, , . , .

4.4.
, , - .
, , .

. ,
,
.
, , ?
1. , , -

78

, .
2.
. ,
- : . ,

, .. .
3.

( ), , ,
.
,
, .
. . ( :
), ,
.

(341270 . .) (9945 . .),

.
4. ,

,

. , .. .
,

79

, , , , , ,
.
5. ,
, .
, , . , ,
.
6. ,
, , . () .
, . , , , , , .
, , , .


1. : .
., 1990.
2. ., . . .: ,
1986. . 153200.
3. . 4. . .
. .: , 1967. . 99123.
4. . . : , 1968.
5. . . ., 1980.
6. . ? .,
1972.

80


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.

?
?
?
.

?
?
, ?
?
?
?
?

?
?
?
,
?

81

XIX . .

, . ,
. (17771851),
, , , ,
. , .
(17911867),
, , . ,
(18311879) , .. . ,
, .
, , ,
. . , , .
, ,
,
. ,

.

5.1.


. , , , .

,
,

82

.
.

,
. ,
. , ,
. , , .
,
, .
:
x , ;
x , .
,
, ;
x , ,
;
x , ,
. , . , , , , ,
..
,

,
. . , . , , : ?

83

, .
, .
. ,
(17361806),
,
.

. ,
,
, . .
, , .
. , ,
, ,
. , ,
.
. ,
.

. XVIII .
(17451827)
, ,
. ,
, ,
.
, . ,
, -

84

, , , ,
. ,
, .
, . ,
.
( ,
, ), . ,
, XIX .
.

.
,
,
.

5.2.
.
. ,
.
. , . , , ,
. ,
, , , . , , , ,

85

. , , , , .
,
, ,
. , , , ,
.
. , , , , , .
. , . ,
,
, , . ,
.
, , , , , .
, ,
. , .. , .

, , .
.

, ,
,
(18311879)
.
, , , -

86


.
, . ,
, , , ,
, ,
, .

,
,
, .
,

.
,
, .
, , ,
,

. , , .
,
- , ,
.
.
,

. , . ,
(15961650),
.
,

87

. .
,
,
. ,
. .
,
, . , , , , .
, . , , .
, , , ..

,
. , .
,

300 000 /.
, ,
.

5.3.


.

88


: .
, ,
, . ,
, , ,
, , .
,
.
. , .
,

. XIX .
. .
. , , . ,

. ,
.
, . .
, ,
, ,
, .
, .
, -

89

, ,
( ).
XIX .
.
, ,
,
, .
,

. ,
,
, :
? , .
. , .
, ,
, .
,
4,7105 106 (). , ,
.
,
.
, .

, .
. XIX XX .
, -

90

. (18571894).
.. (18391896), ,
,
. ,
.
, .
, .. . 1900 .,
. , , , . 1905 .
,
, .
, ..
E=

1
hv

h ;
v .

, .
?
, .

5.3.
, .
, , - ,

, -

91

(),
( ).
,

F = ma, . ,
, ,

.
.
, , ,
( ), , ( ).
, ,
, , . , , .

, ,
. , , . ,
, . , ,
. , .
,
,

92


.
.
, . , , , . ,
, .. .
,

. ,
. - , ..
(), ().

, , . , ,
, , .. .



. , . ,
.

. ,

93

, , . ,
. , ,
,
.
, , -. ,
,
,
.
, -, .
, -
.

. ,
.
, .
.
, .
,
, .


1. . . . .
., 1966. . 3. . 28.
2. ., ., . . . ., 1966. . 5. . 1.
3. ., . // . .
. . IV. . 401452.

94


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.

?
?
?
?
?
?
?
?
. ?
?
?
?

?
?
?

95


. , ,
. , , .
,

, . -
- .

6.1.

,

.
, . , ,
.
, . : ,
, ,
.
z.
, . , ,
.
,
-

96

. , . , ,
, .
, ,
, .

6.2.



, . ,
, .

. . :
?
, , :
1) , , ;
2)
, , .
, , , ,
, .
, 30 /. ,
. , .. , .

97

(300 000 /).


: , .
,
.
.
.
. ,
v,

. , ,
. . , ? , v, ..

. , ,
, ,
. ,
, .
, . , .
.
, , ,
:
1)
;
2) .
, ,
,
,
.. . ,
,

98

, 1 ,
. , .

,
, .
, ,
.
,
:
x1 = x vt, = ,
z = z, t = t.

.
, , .. (18531928).

, :
x1 = x vt / 1  v

c2 ,

y1 = y, z1 = z,
t1 = t vx /c2/ 1  v

c2 .

, ,
,
, . ,
x = 0,
x = 1.

, :
x1( ) = 0 1  v 2 c 2 ,
x ( ) = 1 1  v 2 c 2 .

99

,
, , , * 1  v 2 c 2 , v
.

.
,
. , , , . ,
, . ,
, .. ,

.
, , .. , , ,
, . , . , ..
, .
, , , , , . , , ,
, 8 /, .
(F = ) ,
:
m = m0 / 1  v 2 c 2 .

,
. , , -

100

, , .
, ,
,
.

.

6.3. -

. ,
.
,
. , , ,
.

, , ,
, .
, , ,
,
.

,

, , , .
, ,
. ,

, .

101


,
- ().
, , , z, .
,
, (18641909),
, .
: , , z t.
, , ,
- . , ict, i
 1 .
,
, ,
. , ,
, . , , ,
.
, ,
, .
, . , .

,

102

, , ,
-.
,
. , -,
.
2 , , 10 , . ?
2 600 . ,
-
. 2 , , , , , ,
, .
, , . , , ,
, ,
, .
, .
,
(18191896) . ,
, .
w, v ,
.
, , . , , , , ,
.


(18521931), -

103

.
, .
, . : , ,
. , - .

, , . ,

,
.
,
. 18
,
.
,
.

6.4.
, ,
, ..
. , ? :
, ,
. ,
.
, .
, .

104

? ,
. ,

. , ,
,
.
.
, ,
. ,
. , ,
, . , , ,
.

, .
, ,
. ,
,
,
.
,
, ..
. ,
.
: , , ? , , , , .
.


, .. -

105

.
? , , ,
, , . ,
, , , . , .
, - .
: ,
, . , ,

.
,
. . . , .
- .
, , , . ,
, ,
. - ,
, . .
, , ,
,
. ,
. , , ,
. ,  , .

106

,
, . , . , , ,
, .
.
. ,
,
. ,
, .
.
, * .. ( ), .

- .
, ,
-. ,

. , , , .
: ,
,
. , -

107


.
, , , ,
. ,
. , ,
. , , :
F = ,
;
.

, , , b:
F = m*b,

;
b .

:
ma = m*b, m/m* = b/.

b/
, , m*.
.
,
.

, , , , . , , ,
. , , .
, , :
, ,
.

108

: , 9,81 /2.
-, :
? ,
, = 300 000 /. ,
, , . , . ,

.
. , , ,
, , , , , .
1919 ., .
, , .

,
,
.
.
, ,
,
: ,
(, ).
, . , , ,

109

, , , . , ,
3 . , ,
. , .
,
, ,
, , . .
, - .
, , ,
. .
.
, .
,
. ,
, ,
,
(
). ,
, , ,
. , ,
, , . ,
, ,
,
. , ,
, . ,
, . ,

110

, .
, -

, , .
(18261886)
. ,
,
.
.

6.5.

, , .
,
, ..
, , :
1) ,
, ;
2) ,

. , ;
3) , , ,
, ,
,

111


;
4) , .
, , .
.

.


-
.

. , , ,
- .

, .

= mc2
, . . ? . , , , .
,
, , .
, .. , , , -

112

, ..
,
. , , , . (19181988).
,
, ,
, ,
,
.
, , ,
! :
, , ,
, , .
: ,
? , , ,
, , , , .
, ,

. , , ,
, , , ..

. , , , , .


1. .. . ., 1980.
2. . . 12. .: , 1976.
. 264271, 283290.

113

3. . .: ,
1985. . 208233.
4. ., . // . . . 4.
5. .
( ) // .
4 . .1 .: , 1965. . 530601.


1. ?
2. ?
3. .
4. ?
5. ?
6. ?
7.
? .
8.
?
9. ?
10. ?
11.
?
12. ?
13. ?
14. ?
15. , .
16. ?

114

,
. , , . , , .
, , , ,
.
, , . ,
,
, . ,
, .
.

, . ,
.

, . (18871961), . , . (18821970). .
.

7.1.

. , , ,
. . . .
.

. ,

115

, , , . , :
= hv,
h , ;
v .
, :
= mv,
m
;
v
.

.
. .
,
, .
,
, . , , . ,
, , , ,
,
, .
, , ,
, ,
.
:
E = hv. -

116

,
,
.
, , , , .

.

7.2.

. , -
, ,

, , ,
. , ,
,
. ,
,
, .
,
,
, .
,
, .
, . -
. ,
,
?, , ,
.

117


, , .
.
,
. , ,
, ,
.

, , .
,
,
, .
.
, , .

.
.
XIX . , XIX XX . .
,
. ,
,
.
(18711937)
(18771956). ,
, .

.

118

1913 . . , , , ,
,
- . , ,
, . ,
- , , -,
.
, , . 1897 . (1856
1940), . ,
, , .

. ,
, ,
.

(18851962) . ,
, , ,
, .
, , , .
, .
,
,
.
, .
, , .
, .

119

,
,
:
En Em = hv,
En, Em ;
hv
.

, , , .
. . . .
, , .
,
. , , .
,
, () ,
.

7.3. -

,
, , ,
.

-
, , .
.
.

120


1924 .
(18751960). -,

,

.
,

.
.
,
:
= h/p, O= h/mv,
O ;
, :
p = mv;
h

1927 .
. . , . , . , .
, , ,
.. , , , , , ,
.
, , . , ,
, . , , , . , , , -

121

, . , , ,
, ,
, ,
.
. ,
, .

, . ,
, . , , , , , , ,
,
, , :
z 1 + 2,

1
2


;

;
.


.
,
, .
, , ,
. , , .


.
, .

122

.
.

, - .
, , , ,
. ,
.
,
.
-
-
, , .
, , .
,
(,
, ).

7.4.

,
, . , , .

.
, ,
,
, .
,
. ,
,
, .. , ,

123

.
, .
, . , ,
v , ,
,
. ,
.
,
.
, ,
, , , . , ,
,
. ,

,
-.
, . ,
, .
, , , : , , . , .
, , , ! 1


.
,
,


. , 1 . . . . 3. ., 1967.
. 214.

124

, , .
,
, ,
,
. , , , ,
, ,
.

, .. , . ,
,
, ..
,
.
,
. ,
. , ,
, ,
, , .
, , ,
, ,
.

7.5.

(19011976)
. :
- , , , = mv,
. ,

125

,
. , , :
x p t h,
x ;
p ;
h
.

,
.
, .
.

, , , , ,
. , ,
. ,
,
.

, .
,
, ,
. ,
, .
, ,
. ,

126

. ,
- , ,
.
, ,
,
,
.
, . ,
,

, ,
.
, , .

7.6.


, , ? ,
,
.
. 1927 . - ,

.
, ,
, ,
. , , ,
. . , , ,
,
, .

127

,
,
.

,
,
. , , ,
,
.

7.7.
,
,
,
. , ,
. , , ,
.
, , , .
, , ,
, ,
,
:
. , ,
, , .
I .,
, , ,
.

128

, ,
,
,
,
. - ,
. -
, .

?
, ,
.. , ,

. ,
,
, . , ,
, .
,
.
.
, ,
.
, , , .
,

, .
. ,
, .. ,
,
.
. ,
-

129

,
,
.


1. . . ., 2003.
. 362370.
2. . ., 1983.
3. ., . // . 4 . . IV. C. 513543.


1.

?
2.
?
3.
?
4. ?
5. ?
6.
?
7.
?
8. ?
9. ?
10. ?
11. ?
12.
?

130

, ,
.
, ,
. .
. ,
, , .
- .
- ,

. ,
, ,
, ,
.
, , , ,

.
, ,
, .. , . ,

.

8.1.
, ,
, ,
. - ,

, ,
.
- .
, ,
. .

131


XIX .
. , ,
, . 1919 .
-. 2000 .
,
, .. . , ,
.
.
1930- ., ,
, , .
1932 . ,
(19021984),
. ,
. , , , , , (19001958) 1936 .,
1953 . (19071981) , 1947 . ,
P-.
,
200 , .
+- - , , .

, 1950- .
.
, 1955 .
, . 197080- .
, 310 .

132

,
,
, , 400.
, , . ,
,
, .

8.2.
.
1013 , , .. 1,61024 .
0,91027 .
,
.
1.

. , .
, , ,
.
2.
,
.
3. ,
, , , .

.

, .
,
,
.

-

133

, .

, . , .

. , 1013 .

.
, ,
. , .
,
. ,
. , : , ,
, ,
.. , , , ,
,
.
, . , . , , . ,
. , E- ,
.

.

134

.
1013 ,
1036 ( ).
, . , ,
.
5.
, ..
.
:
e + e+ o 2b.
,
, ,
. , .
, .

8.3.
,
, . , ,
, ..

, , ,
.
,
, .
( . , ), ,
.
, , .
( . ) , -

135

. , 1836 .
.
, ,
.
, . , . ,
,
.
( . , ) ,
. ,
, .
S- - .
,
.
( . , ), . , , , 1975 .
W-.
, , .
, , . ,
.
, .
, . , , .
.
.
, -

136

. ,
1/2, .
,
.

8.4.
, , 1950- .
. .
- (. 1929) , .
, , ,
.
, () .
,
.
, . , . , ,
, . 1960- .
, -. -
.
, , .
,
, ,
. , , . .

137

, ,
, , ,
u, d, c, s, t, b. , , .
,
,
,
.
, , , . ,
, .
, , . .
, ,
. . ,
, ,
( . glue ). ,
.
,
18
18 .
, ,
(, , ) . , , 44 . ,
.
, .

, , , , ,
,
.

138


,
. -, .

.
, ,
, , .
, , . ,
, , , -, , , , ,
.
,
,
.
. , . -, , ,
, , . ,

,
, .
, , , .
,
, ,

139

.
,
.

8.5.

. ,
. 1932 .
(18911974) , , . (19041994)
,
. . . ,
,
. -,


. -,

, , , ..
,
, . ,
, :
N = A Z,
N ;
A ;
Z .

. -

140

1014 /3, ..
108 /3.
.

. , 1936 .
. (18941952)
. , , ,
.

, .. .
- (19061972)
(19071973) 1950- .
. , , ,
. (. 1922), .
, (. 1926)
, ,
.

, , . , .

S- . , . ,
, , ,
, .
, , .
,
, ,
:
E = (Pm + Nm M)c2.

141

,
:
= 'mc2.

, ,
. ,
, .
,
. ,
,

, . ,
, 83 () .
, .

(18521908) 1896 . ,
, , , . , - (18671934)
(18591906),
,
. ,
, D-, E- J-. D- , E-
, ,
, J- .
, , ,

142

.

.
1940 . .. (19131990)
.. , , , . ,
,
- , . , -, , , -, , , .

(18971956)
(19001958) -, . ,
, . ,

.

, ,
.
. 1939 .
(18791968) . , , , .
(18781968) . , -235
23 . , , ,
.
, . , ,
1 , , ,
, .

143

,
-235,
0,7%.
-235,
. . , ,
,
. , , , , ..
, , . , ,
.
, ..
, , . ,
.


1.
2.
3.
4.
5.

. : . . ., 1971.
.. . ., 1976.
.. . ., 1981.
.., . . ., 1972.
. .: , 1983. .
896902.


1.
2.
3.
4.


?

?
?

?

144

5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.


?

?

?
?

?
?
?
?
.
?
?
?
?
?
?
? .
?

145

, , , ..
. ,
, .
, , , .
XIX . . , .
.
. , ,
,
.
, , . , , .
.

9.1.

(17491827),
. ,
, 3, . ,
,
. ,
.
,

146

. ,
,
. ,
,
,
.
,
,
, , , . . , , .
(1588
1679) , . ,
.
,
XVIII . . , ,
, . , , ,
.
, . , ,
, , , , ,
, .
,
, ,
.
,

147


.


,
. ,
, , , . , ,
.
.

9.2.

,
, -.
,

, ,
, , . , , , .
, ( . stochastic ) ,
.
,
.
. , , ,
.

148

. .
, ,
, . , . .
.


. , , . ,
, .. .
, .
.
,

, .
, ..
:
P (A) = m/n,

n

;

.

,

.
, ,
, .

149

, , , ,
, .

. ,
, ..

, , . .
, ,
, . , , . ,
,
. , . ,
, , , . .

. , ,
, , , ,
. . , , , , , ..

150


?
,
, ?
: ,
,
, . ,

,
.

,

- .
,
.
,
, , .
, , ,
, , , , , , . -,
, ,
,
,
.

, . , , , , . ,
, : . , -

151

, .. , .
, , , . , ,
.
, . ,
, ,
. -,
.

9.3.
( . determination ) ,
, ,
.
. , ,
:
1) , , ,
, ;
2) , ,
, . ,
, . , , , .
- .

152

, ,
, ,
, . , ,
, .

,
. ,
.

, , ,
.
, . ,

,
.

, .

, ,

.
,

.
,
, .
. ,
, ,
, . ,
- , .

153

, , , . , , ,
. , ,
,
, .
,
.
, .

, , .
. ,
, , - , , . ,
,
.

.
,
,
, . ,
, , , .


1. . . ., 2003.
. 361369.

154

2. .
. ., 1973.
3. . . ., 2005.
. 7381.
4. . ., 1985. . 233
253.
5. . .: , 1985.


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.

?
?
, ?
?
?

?
?
?
?
?
-
?
?

?

?

?
?
?

155

10

,
,

.
XIX . (
, .
. ),
. . , , .
,
,
, .
,

. .

10.1.

.
,
( ).
, . , .
15 . , . ,
,
.
, , . , .

156

, , .
:
1) , , , .
;
2) , . ,
.
3) ,
-
.
, .
. ,
,
.

, . ,
,
,
.
, . , , ,
.
,
-.
. , . ,

. ,
-
, .
, , , :
, -

157

, ,
. ,
, , . , ,
,

. ,

.

10.2.
, ,
,
.
,
.
, , ,
. 1929 . . (18891953) ,
, , . ,
, ,
() .

,
, .
(18881925),
, , , , .
,
, .

158

.
, ,
. - (19041968),
.
. ,
.
, , ,
, . , , ,
,
,
.
, - , ..
.
.
.
,
. .
,
- .
-
. .
- :
1) ,
. ,
;

159

2) .
, , , , -
.
,
, ,
,
,
. ,
.
.
, .
,
, . .
,
1013 ( ).
1093 /3 , .

,
, . , 1520 , .
. , , 0,01
1010 /3. , -, , , , ,
( ).
.
3 .
: 2/3 1/3 .

160

10.3.
,

. , . :
1) , ;
2) 1965 . ,
,
;
3) , , , ,
.
.
. , .
, . . .. , , , , , , . . , , ,
.
,
. , ,
, , .

161


. ,
, , , , , .
. , :
e + e+ l 2.

, .
,
, .

, . . ,
, , , ,
- ,
.

, .
, ,
1 .
. 1/100 ,
100
, , ,
2 .
1

. ., 1981.
. C. 99.

2 2

162

. 30 , . - , , , ,
. .
.
, 10 . ,
.
.
. 3 , .
, . , . , .
. 1
, , , 70 ,
.
-3, . .
3 .
.
300 ,
34 . , ,
. ,
.
700 000 ,
, .
. ,
.
, . -

163


3, , .
.

, , , ,
.
, . ,
. , , . , ,
. ,
, . , , . , ,
, 1 .

,
, . , . , , .
, ,
, . , . , 1

. . ., 1981. . 132.

164

, , ,
. , , , ,
.
.
,
.
, ,
,

, . , , .

10.4. -

,
1520 :
- .
,
, , .

.

, 7. , .
1. , ,
,
, -

165

. , , , .
2. , , , .
3. , ..
, , .
. ,
,
.
.
4. , , ,
,
- , .
. ,
, ,
.
,
. ,

-
1 .
, , , . , - 1

Jantsch E. The Self-Organizing Universe. Oxford, 1980. P. 84.

166

, .
,
, . ,

, .
, - ,
. , , ,
.
,
.
,
, . , ,
,
.
.
.
, , .

.

,
, , , , ,
, , . , ,
.
,
, -

167

. ,
, , ,
. ,
, ,
.
,
, ,
, , ,
, .
,
. ,
, . -,
. , ,
,
- . .
, , . ,


.
, ,
.
, .
.

. .
.

.

168


,
, , , , ,
, ,
.
, , , ,
,
, , . ,
,
,
. , , .
,
10 , , , , .
.

. , , , ,
. ,
. , - ,
. ,
, , .

- - .

169


, ,

. , -, ,
, -,
-
.
,
, .
. , ,

.
,
. ,
, . , 1938 .
(18941980), , .
. ,
,
, . (. 1927),
, , (), . , , . .

, , ,

170

.
, ,
, ,
,
. ,
, .
, ,
, . . , , , . ,
, ,
. , ,
.
,
, .
,
,
. ,
. , , 50 .
, , ,
. , .
, , ,

171

,
, .

10.5.
, , , , , , , :
,
? ,
, , , -
, .

. ,
, .
.
. .
- ?
, - ,
. , -
-.
,

. , , .
1970- . , . ,
,

172

.
. ,
(, , ,
) , .

, .
, , .
,
. , ,
.
,
, , .
, , , . -, - .
.
:
,
. ,
,
.
, ,
, .
- , ,
. . ,
, , ,
, ,
.
. , -

173


, , .
.
,
, ,
. , , ,
. ,
, .
-, , , .
, .

10.6. -


.
. , .
.
,
-. ,
, .
,
() -

174

. ,
,
,
. ,
. . ,
,
- , . ,
. ,

-.
,
.
,
75 /, ,
, 13 . , .
. ,
,
.
,
.
, ,
.

, ,
,
.
,
.


1. . ., 1969.
2. . . ., 1985.
3. .. // .
., 2001.

175

4. .
//: . .,
1978.
5. .. . ., 1990.
6. . : . . ., 1973.
7. .. , , . ., 1988.
8. . ., 1983.


1. ?
2. ?
3. .?
4. ?
5. ?
6. .
7. ?
8. ?
9. .
?
10.
?
11. ?
12. ?
13. ?
14. ?
15. ?

176

11

, . ,
, , . ,
, (), .

,
, ,
.

. . , ,

, , -,
, -, ,
. , , , .
,
( ) (). ,
. ,
.
, ,
, .

, , .

11.1.

,
, 1869 .

(18341907) ,

177

. , .
, ,
, . ,

,
. ,
,
(16271691)
, .. ,
.
, .

, . ,
, ,

.
, .. . , ,
,
, .
, ..
.

, , , ,
. , .
, ,

178

, , , .
,
.

11.2. ,

,
, . . ,

. , . ,
, , . , , XVIII . , , , , .
, , , , .. .
, XVIII .,
,
(16601734).
, , ( . flogizein , ).
, ,
, . , ,
, , .

(17431794) .

33 ,
(,
.) .

179

,
. ,
, , :
NaCl = Na + Cl.

(
CaO) Ca(OH)2,
.
, ,
. , , ,
.
.. , ,
,
.
, , ,
, ,
.
,
. , , .
,
, .. .

.
,
,
.

, . ,
,
, . , XVII . .

180

, ,
,
.


. , ?

?
1 .
(17541826) (17481822).
,
, , .
,
.
- (17661844). ,
, , , , , . , . , , (2),
, .
, ,
,
. , , 2
,
,
. , ,
, .
, , . .

181

(18601940). . . , . ,
, , , , . ,
, .

.
, .
, , ..
, , .
, . , .

- (, , ).

, , , .
, -
, ,
, .
, , ,
. .

11.3.
, ,
, .

182

, .
. . -
, , .
, , ,
. ,
, , .
, ,
(17791848), , . , , , .
. . , ,
,
.
(18161856) , . ,
, ,
, , . ,
.

(18291896).

183

, . ,
( . valentia , ) .
,
. , ,
, , .
, -, -
. , ,
. , , ,
, H2O ,
NH3 () .

, , . ,
, , .
. , ,
,
, . ,
.. (18751946) .
, , , , , . , ,
, . , .
,
.


(18281886), , , -

184

, , .
..

,
.
, , , ,
, - .
,
,
. , , .

11.4.

- , . , .
.
, , .
, , , .
, ,
. , ,
. ,

185

, , . ,
.
, .
,
: ,
, , ,
.
, , , , , ,
, .

, R.
:
dR/dt = kR,
k
R

;
.

, , ,
, .

,
. ,
.
:
dA/dt = dB/dt = k[A][B].

.
,

10 . ,
, ,
1,5 , , ,
( ), 50 . , , , -

186

.
.

,
. , . .
, , .
,
, . 18
,
, ( ), .
,
.
,
,
, .
, , , ,
.
.
, .

187

11.5.

, , .. , . ,
, ,
.. .. . .
.
. , .. , . ,
, . , , ,


, .
,
, ,
.
, , , , . 98% .

, 20.
,
,

. , ,
XIXXX . ,
(18221895) -

188

.
, .
, . , , , , ,
.
,
.. ,
, .
,

.
. , . ..
. , .
, ,
, .
,
. , . , . , , ,
.
,

189

. ,
.
. , , ,
.
, , ,
.. .
,
,
.


1. ., . . . 1, 2. ., 1983.
2. .. . . .:
, 1989.
3. . . .: , 1964.


1. ? ?
2. ?
3.
?
4. ?
5. .
6.
?
7. ?
8. ?
9. ?
10. ?
11. ?
12. ?
13. ?
14. ?
15. ?
16. ?

190

12


, , .
, . ,
, , .
,
.
,

? ,
?
.

12.1.
?
.
-, , ,
.
, ,
,
.
-, , .
, ,
10% -

191

, , , . (E ) , , 600 .
-, . ,
, XIX . . , , ,

.
, ,
, , . , , , , .
, ,
, , .
, , , , .
, , , .

12.2.
, ,

. ,

.

192

, , .
, XIX .
.

(19081995),
,
.
. .

, . ,
, ,
, , .
.
, (. 1915) ,
. , , , , . .

,
(18911956) .
, , , . .

- , , (, , ), (, , ,
, ).
, , ,
, -

193

. ,
,
-.
, , ,
.
. , ,

, , , 16, 17. ,
.
, . - , .
, , . ,
, , , ,
.
, , ,
.
,
,
, , 400, 100 . , ,
.
, .
,
, . , , -

194

, .
, ,
. , ,
. ,
,
, ,

, ..
, , ,
.
, , . , .
, 4,7
, ,
,
, . , , , : , .
, ,
,
, .
,
,
, 80% 20%
.
. , -,
; , -

195

,
, ; -,

. ,
, . 80 .
, .
4500 ,
3200 .
, , .
,
, .
, , , , , .
.
,
.
. 100 ,

, . , ,
.
,
.

,
. , 100 ,
.
,
7 , 4000
.

: , .
, ,
, . -

196

,
, , ,
(17971875),
. .

12.3.

, .
,
: , .
, , . ,

,
.
,

, , , . , , . , .
, , . .
, .
,
.
. -

197

. . - ( .
). , , .
78,1% , 21% , 0,9%
(, , , ). 100 ,
.
.
, , . , . ,
. ,
,
, . , , .
25 ,
,
. .
,
,
.
,
(70%), -,
, ,
.
, -, , , . , , .

198

,
. ,
, ,
, , . , .
,
. , , ,
.
: , , , , , , , , .
,
.


1. .. .
., 1979.
2. . . ., 1866.


1.
2.
3.
4.

?
?
?
?
5. ?
6. .
7. ?
8. ?
9. ?
10. ?
11. ?
12. , ?

199

13

,
. , , ,

.


. , , , . ,
(1707
1778) (17071788),
,
. ,

. , , ,
,
.

,
, , ,
. , , (17441829)
- (17721844).
,
(18091882) .
, , ,
, ,
. ,

,
. ,
, ,

200

,
.
,
,
.

13.1.


.


. - .
XIX . ,
. , , . , , (18041881).
(18341919) , . ,
.
, , , , ( . vitalis
), .
- ,

, . ,
, . -

201

,
vis vitalis. .
, -
.
(18671941), . ,
, ,

, . ,
,
.
. ,
, ,
,
.
,
(, )
.
, -
.

.

,
, . , , (18241899) (18221893), ,
, .
, - -

202

, , , .

, 20 , , .

20 ,
9 . , -, .
,
,
(, ), ,
, ..
,
. . ,
- . , . ,
, .
, .
. , , . . , ,
,

, .
,
, ,
. . ,
, -

203


. ,
, , , ..
.
, .

.

13.2. -

. ,
,
, .. .
.
, ,
,
, ,
..
, , , ,
, . :
?
-
.

, ?
-

204

,
. ,
,
. , (18201895) , , , , ,
.


, . , , , .
23 , 22 ,
. , -, , .. - -.
, 1865 . . , . . .
,
.
, D-,
D-.
, , , . , , ,

,
.
,
.
, 1944 .
, -

205

. , .
24 1953 ., , ,
(. 1928) (. 1916) , . ,
,
, ,
, .
,
.
, .
, ,
. . , .

. : , . , .
.
1960- .
(. 1920) (19101976) , . , , -

206

, , , .
()
(). ,
(, ),
,
. ,

.
: ?
, :
. 20 , ,
20- . - , ,

.
, .

.
, - .
, . , , , , , . , ,
.
- , , ,
-

207

.

, , .
, , . ,
, .
, - .
, ,
, , , , . , , , .. , , .

13.3.
,
,
.

. , ,
. , , .. ( . phyla ).

,
. :
1) , ;
2) ,
.

208

,

, , ..
,
, ,
.
, , -
, .
, , ,
. , , , , ,
, - ,
.
, : 1) , ; 2) 3) .
-,
, . , , .
,
. , ..
,

. .
, , - , , . ,
-
,

209

, .
.
,
, . ,

, -, ,
, ,
.

, ,

. , ,
.

. .
. ,

(),
(). , .
, , .
,
, ,
,
, . ,
. ,
,
.. , , ,
,
.

210


,
,
(, ); ,
, ;
.. , ,
.
,
,

.
, .
.
,
, .

13.4.

, , ,
. ,

.
, .
,
, .

211

, .

,
. , , . , ,
.
. ( . population ) (18571927),
, .
.
, , . , ,
, .

.
,

,
. , , .
,
.
, , .


212

(,
, , ..).

(18801967) .

.
,
,
.

, , .

,
.

,
. ,
, .
, , .. , .
.

,
, , .
. , , ,
.
, .
, , .

213

,
,
() . ,
.
, , ,
,
.


1. .. . .: , 1988.
2. ., . . .: , 1986.


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.

?
?
?
?
?
?
?
?
.
.
?
?
?
?
?
?
?
?
?

214

14


.
, , .

, ,
.
.

14.1.

, 1875 .
(1831
1914). , , , ..,
.

,
, ,
,
. . (1909),
,
,
.
,
, -
. , ,
, .
,
, -

215

.
,
.
, . I .
, , ,
.

,
, , -, . , , ,
. , ,
.
. ,
, . ,
,
, ,
.
,
- , .

.
(18631945).

14.2.

, .. .
,
, -, , ;
-, , .

216

. , .

,
.

.. , ,
:
1) .
, , ;
2) . ,
, .. (, , ..),
,
(, ..).
,
, .
, ,

. .. ,

,
, .

,
, ,
. , , , .
,

217

.

(18141878), , .

:
x , .
,
. ,
;
x
.
, .. ,
;
x .


. (1859);
x , , ,
,
. .. , ,
, , ,
.
, . , , : , , .
, .

218

, ,
, ,
, .. , ,
. ,
.
, : ? ,
?
?

, , . .. , , , .
, ,
, ,

-
. , ,
600 .
, .. ,
, .
,
, ,
.
, , . ,
,
,
.
, , -

219

, , , . , ,
,
.
VII . ,
. : .
(15781657), , , .
, -

. .
.. , , ,
,
, . -,
,
. , . ..
,
.
,
:
...
(
) - , .

,

, .

220

14.3.

,
. .. ,
. , ,
(18701954) 1927 . ,
,
. (18811955),

. , , ,
, , , ().
.. , , ,
. , , .
.
. ,
, .



.. . , XVIII .
. , I . (1807
1873). -

221

,

.
(18131895),
, . ,
. ,
,
. ,

. ,
, . , , ,
, .
(18541929),
,
. ,
, .
, , , .
, ,
, ,

. , .. , ,
. , , ,
, , ,
, , , -

222

.
.
,
...
.

, ?
?
, , .. , , ,

Homo sapiens ( ). .
, , , , .
,
, , . , .
, .
, ,
. ,
. , ,
.

223

-,
, , .
, . ,
, .
, ,
,
.
,
, ,
, , ,
.

,
, , .

.

14.4.
- 1970- .,
, ,
.
, , , , , .
.
.
,
1900 ., .

224


, , ,
. . ,
,
.
, , , ,
.
, , , .
.
, .
, , . , .. ,
.
, , , , ,
, , ,
,
. ,

.
, ,
, , , (, , ..).

, , (, ).

225

, , .. ,
,
. ,
,
.

, , , .
, ,
. , ,
,
.
:
1) , , , , ,
;
2) , , ,
.
, :
1) ,
,
;
2) , , , ;
3) , .
, , ,
.
,

226

.
, ,
. ,
, ,
.
,

.
.

:
1)
.

;
2) ,
,
.
,
,
,

. , , .
, , , , .
, , ,
. , .

227

. ,
, .
.
. , ,
.
. -,
. 12.
. ,
, , -
.
, ,
,
.
,
, , 95 98% , 0,13%, .
. , - ,
,
. , .
, ,
.
.
, -

228

.

. ,
:
1) , ,
( , , ..);
2) , , , , , .

, . , ,
, .
.
,
.
,
.
. , ,
, , .

.

, -, , , , ,
.
, ,
.

, .

229


(18711945) ,
( , ,
.) ,
.
. ,
, ,
,
.
, ,
, .

,
, , , , .
,


.
,

.

. .
(, )

. ,
.
, ,
,

230


.

,

, . , ,
, .
,
, ,
.

. , , .
.
,
, , , . , ,
, , ,
. , ,
, , ,
,
.
,
.
,
, . , , .

,

231

.
, .
,
,
. , , . , .
.
?

,
, , , .. .

, ..
. , .
, . ,
, , .. , .
, , ,
,
, ..
. , ,
, . , .

.
,
, ,

232


, .
,
.

.
1. , , , .
,
. ,
.
70% .
2. , , , , ,
. , , , ,
, .. .
3. , (, , .). . , , .
4. - ,
, , , , . ,
, -

233

.

. , ,
.
. , .
,


.

,
, .
,
, ,
.
. , ,
, . , ,
, , .
, , . -

234

.
,
, ,
, . , . ,
, ,
, , .

,
, 1968 . .
,
. .. , . , ..
1972 .,
.
, ,
,

. , ,
, .
, , .., , .
, . . ,
, .
,
, ,
. , -

235

, ,
.

,

, . , , ,
,

.


1. .. . .: , 1989.
2. .. . .: ,
1989.
3. .. : , , . ., 1992.
4. .. . ., 1990.
5. . . .: , 1986. .1.


1.
2.
3.
4.

.. ?
?
?
.. ?
5. ?
6. ?
7. ()
8. .
9. ? .
10. ?
11. ?

236

15


: , , ,
, .
, .
, , ,
, , , .

.

. , , , .

15.1.
,
. .. , , .
, . , . , , ,
,
. , , ,
. ,

. , , -

237

. , . ,
, ,
.. , , . ,
, , , , , . , ,
, .

.. . , ,

, ,
.

: -, , .
; -,
, ; -,
.

(1769
1832), , ,

. ,
, ,
,
.

,

238

.
.. , , , , , ,
, , ,
. ,
, ,
. , , . ,

, ,
: o
o o .

,
, , , , .
, .
.

15.2.


, . .
- , ,
.
, .

239

,
.
, ,
.
, , ,
,
. , , ..
.
, ,
.
. . ,
, , , , .
, ,
, ,

. , , ,
.

. , , ,
, ,
.

,
,
. . ,
. , , .
,

240

( , , ..). , ,
.
(17661834) .
, , . ,
.
(18231913), .
,
. 1859 ., . ,
. , , ,
.
, ,
,
, . ,
.

,
. ,
, , . , ,

,
, , ,
.

241

, , , ,
. , , , .
, ,
.
,
,
.
:
, ,
, , ,
, , ,
.

. , . ,
,
? , , , , . ,
.
, .
,
. ,
.. ,
, -

242

, . ,
.
, , . ,
. ,

.

15.3.

, (),
:
x ,
. , ,
;
x ;
x
,
.
. , , .
, , ,
.
-.
, .

243

, , , , ,

(18221884). , ,
, . , , . .

,
, ..
,
.
,
,
, , . ,
, , .
, , .
, , , .
.
, . ,
. ,

, ,
. , , , , . .

, ,

244

,

.

.
,
,
.

, . , ,
,
().
, .
, . , .

.
, ,
, . ,
,
. ,
, . ( , , ..), ( , ..), .

245

, . ,
,
.
,
, , .
, . ,
, , , , , , . , ,
, ,
, ,
.


.

, , , , , . , , .
.
(18201903),
. . . ,
, , ,

246

. , ,
, , ? ,
. , , .
, .. .
(18871975) . ,
. ,
, , .
.
1.
,
.
, , , , , .
2. , , ,
, .
3. ,
,
.
4. ,
, , .
, .
, , ,
. ,
,
,
.

247

15.4.
, ,

,
.
,
,
. ,
, .

,
, , .
,
. .
,

. , .


. 1927 . (18821930)
. ,
.
.

- (19001981),
,
.

248


,
.

, ,
,
, . -, ,
.
, , , .
, ,
,
. , .
1. ,
, , ,

,
.
(18661936) ,
,
.
, , ,
.
2.
() () ,
.
3.
.

249

, , .
4. ,
. ,

.
5. . , , .

, . ,

-
.
,
. , , .

, ,
.
, ,
. ,
- ,
,
. .
. 1930- . ,

.. (18981976), ,
.
,
,

250

. 1920- .

(18761950).
, ,
.
,
, ,
, , .
, , , .

15.5.

,

, ,
.
, ,
.
,
, , .

( . teleos ), . .

,
..
, -

251

. ,
, , , , ,
,
.
, .
,
. , , ,
, . ,
,
. ,
,
,
.
,
,
.
, , , , , . , , .
, . ,
. ,
, . ,
. , , .
.

252

.
? , . ,
.
.
.. , . , .
,


1. .., - .., ..
. ., 1969.
2. . ,
. //
. . . . 4 . . 3, . ., 1939.
3. .. // . .
. IV.
4. .. . .,
1966.


1.


. .
2. ?
3. ?
4. .
5. ?
6. ?
7. ?
8. ?
9. ?
10. ?
11. ?
12.
?

253

16

, . , ,
,
. , ,
, ,
,
,
.
, , ,
,
, , .

- , , . ,
, ,
, , .

16.1.

. . , . , , , , 70 . , . 12
(1859)

(1871). , , ,

254


. (, , , ) .
.

, , ..
?
, .. ,
. , . , .
1.
, .. , - .

.
2.

, , 91% .
3. . , 1856 . ,
.
.
4.
,
.
2,55 , , , .
,
, .

, -

255

, .. , , , .

, ,
.
, . , , . ,
.
, ,
. , ,
.

, , .
, ,
.
. , 552 3,

, .
,
.

.
, ,
,
. ,
, . ,
, ,

256


.
,
. 3 . , ,
3 ,
,
,
.
.
.

16.2.
, ,



. , ,
.

,
,

.
,
.

. ,

, , , .

257



, ,
800 . 1960 . (1903 1972)
, 23 ,
Home habilis, .

.
,
,
.
, .
,
, ,
, .
, , .
,
,
. ,
, ..
, ,
.
, , .
. , ,
.
, . , ,
, , 400
. , 7 . -

258

, . ,

, .
, . ,
. ,
. ,
. 120100 .
, ( 200 .
35 . ). . ,
Homo sapiens ( )
( 180 ), (1600 3).
,

.
,

, -, . ,
. -,
.
. , , , .
, . -, -

259

.
.

.
, , ,
, .
, , ,
,
.
.



, , , , . , , .

, .
, , .
.
. , .

. , ,
. , .

260

, , .
, .
,
, .

16.3. ,
, ,
.
, ,
, . , .
, , , .

.
, ,
, .
, .
, ,
. ,
.
, , . , , .
-, . . , ,

261

, .

, . , ,
, . ,

,
. - , , .
, ,
,
. , , ,
.
,

, , .
- , -
, , ,
, , .
,
. , ,

262

,
.
, ,
, ..
, ,
. ,
.
. ,
, -,

. ,
.

16.4.

,
.
- .
, 1970- .,
, . , .
, ,
. ,
, . ,
, , ,
.

, , , , -,
,

263

, , .
, . , , ,

,
,
. , ,
, .
,
. , ,

. ,
,
. ,
, ,
.
, - , ,
,
.


,
,
.
(1913
1994) 1950- . .
,
,
. -, , ,

264

, .
, .
,
, .

, , , ,
, .
(18561939)
(18751961).
. ,

,
.
.
, ,
, ,
.
, ,
. ,
, ,
, , ,
..
, -,
, . ,
1 .
, ,
1

. // . ., 1989. . 95.

265

,
. , ,
, .
, .
, ,
, .
, , ,
.

. 1 .

,
,
. ,
, , ,

.

. , . , , ,
. , . ,
,
,
.
, , ( , ) 2 .

1
2

. . ., 1991. . 65.
. . 61.

266

,
, .
, ,
, , 1 .

, , , ,
.

.


1.
2.
3.
4.
5.

.. . ., 1984.
. . ., 1994.
. . ., 1989.
. . ., 1973.
. . ., 1991.


1.

.
2. ?
3. ?
4. ?
5. ?
6.
?
7. ?
8. ?
9. ?
10. ?
11. . ?
12. ?
?
1

. . ., 1991. . 90.

267

17

. ,
. , , ,
,
, 1 . . .
,
2 . , .
,
.
, ,
.

17.1.


, , .

, .

. ,
( , , .). , .

1 . // . .,
2000. .29.
2 ., . . .: , 1990. . 7.

268


,
(. 1927) . , ,
synergeticos, , ,
.
:
,
, , ,
,
.

,
,


.
. , .
, , ,
. ,

, , .
,
,
, , , , , . ,
-, , .. , , , . -, .
,
,
, . -, -

269

,
,
.
, .
, , , -
. ,
, ..
.
, ,
. , ,
,

, , , .
, , ,
.
, ,
,
.
XVIIXVIII . , , . , ,
. ,
, , ,
.
, .
.

270

XVIIXVIII .

,
, .. .
, ,
.


, . , - .
, ,
, ?
, - ? , ,
, ?
, , - , .
, - ,

. . ,
.
- .
, .

271

,

, ,
. , ,
.
,
. , .
,
. ,
-
. - .
, ,

. , , . , , ,

.
,
. ,
, ,
, .
, ,
.
, -

272


. ,
, .. ,
. , , , , , ..
-.

. , , , , , ,
.

. . ,
, ,


.
,
. ,
-, . ,
,
.
.
, , ,
.
, , -

273

, , , . ,
, ,
, .

17.2.

, . ,
() .
, , . .
(2) (1) D, .. 2 1  D,
.
,
, , , . , .

, ,
. ,
. . , ,
, , ,
. -

274

, , , , .
. , .
,
,
1950- . (18931970)
.. .
,
:
, .

, . .
, .
, , . . , , ,
. ,
.
.
, ,
. , ,
. ,
, ,
, . , , , . . , ,
, . .

275

, , , , ,
, .
, .
. , , , .
.

,
,
.
, ,
. .
1.
. ,

, , ,
. , , , . , ,


: .
2.

276

, , . .
, . , 1
.

, .

, ,
. , , ,
, ,
, .. . 2

. , ,
. .
, ,
,

. , ,

. ,
.
, -
.
3. , ,
1
2

. // . . 42.
. . 37.

277

,
.
4. ,
, . , , , , .
5.
,
,
. ,
,
,
, .
, . .. .

, ,
.
, ,
.

17.3.

,
, ,
, .
,
.
,
, , 1 3 1019 .
-

278

. ,
. , . ,
, ,
. , , . .

( ). , - , .
( ), (),
(), . , , , ,
.
, ,
.
, ,
.
, ,
, . , .

279

,
.

, , ,
, . , , .
. , ,
, .

.
, , , - . : ,
,
, - ?
. . ,
.
, ,
, - 1 .

,

.

., . . ., 1990. . 42.

280

17.4.



.
, , ,
.
,
.
.
,
.

. , ,
.
, , , , , . ,
, ,
,
, ,
.
,
, , .

281


. ,
- ,

. ,

.
-, ,
. , , , , , ..
, , ,
, . ,
, . ,


1 .
, , , ,
.
. ,
2 .

, ,
, -

1
2

. . ., 1985.
Popper K. Conjectures and Refutation. N.-Y., 1965. P. 73.

282

.
,
- - .
,
.
?

, ,
,
, , ?

, .
. , , .
, , , , , ,
. , , , . ,
,
, .

.

283


1. ., . . ., 1990.
2. .., . . ., 1986.
3. . . ., 1980.


1.
2.
3.
4.
5.

?
?
?
?
?
?
6. ?
7. ?
8. ?
9. ?
10. ?

284

18


,
, , , . , ,
, .
.
,
.
,
, , - .
, , . ,
, . ,
, , , , .
, , , , ,
.

,
,
.

18.1.


. ,
. ,
,
. , : ,
. -

285

.

,
. ,
, . , , .
,
.
,
.
XVII .
,
, . XVIII .
, , ,
,
. , 1,
,
. .
, ,
, .
,

, ,
, ,
, . , XIX
. , ,
.

, , ,

286

, -
. , , .
, , .

18.2.

, , .
.
.
- , , ,
, ,
, , .
, ? , ,
, ,
, , .
,
, , , ,
.
, , , .
, , . , ,
, , , ,

. , -

287

,
, . , , .. ,
.
, , ,
, , , , .
,
.

, . , , ,
, , .

.

,
. ,
(18451918) , .
. . .
, ,
().

, , , differentia specifica, . ,
, ,
.
, , ,

288

,
, ,
. .
-, , , . , .
, , ,
.
, .
,
. : , , ,
.
,
,
.
, , .
,

, .
, , , ,
. ,
, ,
, .
,
, , , .
, .
, ,
. -

289

,
. : ,
, , , .
, , .
,
, , . , , , ,
, . , .
. .
. ,
, , .
, , ,
,
, . , , ,
, .

, ,
, .
,
, . -
- ,
.
. ,
, -

290

.
, . , ,
,
, .
, , , , , .
, .
,
, . ,
. , , , , .
, ,
, , . , ,
.
, , ,
, , , .
,
, , , , . ,
, ,
. , . . . .

291

. ,
.
, , ,
,
, .
,
. ,
, , .

,
, , .
, ,
, ,
.

, , . , ,
, .
. . , , ,
.
,
. , , .
, , , .
, , (), .
,

292


, ,
, , , , .
,
, , .. ,

.
, .. .
,
.

18.3.


.
, , .

.
, . ,
, ,
,
.. , .

.
,
,

293

. .
,
, , , , .
, , . , , .
,
, , , .

,

.
-, , , - ,
.
, , , ,
, .
, , ,
.

.

. ,
.
.

294

, :
x , ;
x ,
, .
,
, .
,
.
,
- , , , .
,
,
. , ,
, ,
, , , ..

.

, , ,
. ,
, .

18.4.


.

295

, , ,
, , . , , ,

.
, , , ,
, ,
.
, ,
,
,

, .
,
, , ,
.
:
x , ,
, , -, . , , -
, ; ;
x , . ,
, . , ,
,
, , .

296

, ,
, ,
, , .
, , ,
, , , - .
, , : ,
? , , ,
. ,
, ,
,
, , . ,
.
,
. , , .

(19011972),
,
:

, ...
,
, , .
, , , , ,
.

, , , , ? ,

297

, ,
.
, ,
, . ,
.

, . , ,
( , , , , .), (, ,
..). ,
.
,
. , , ,
.
, ,
, ,
,
. ,
, . ,
.
,

, , , , , , ,
.

298

, ,
,
.
. ,
. ,
. -
, .

,
. ,
, , .
, , .


. , , , ,
. , , . - ,
,
, , .

18.5.

. , -

299

, , , .
.
, , .
, , . , ,
.

. , . , ,
.
, , ,
. , , ..
( . holos ), ,
.
,
.
,
,
,
.
,
, .
, .
. , -

300

- ,
, .
. , ,
, , . ,
,
. ,
. , , , , .


1. .., ..
. ., 1973.
2. .. //
. ., 1988. . 237252.
3. . : . ., 1982.
4. . ., 1989.


1.
2.
3.

?
?
?
4. ?
5. ?
6. ?
7. ?
8. ? .
9. ?
10. ?

301



( . trophe , ) ,
,
( , ).
(. aggregatus ) .
(. adaptare )
.
(. adros )
, .
(., ) , .
(. analysis , ) ,
.
(. analogia , )
- .
, ( , , ).
(. area ) .
(. airo + morphosis ) , , .
(. atomos ) , .
;
, , .
(. biote ) , .
( + . koinos ) ,
, (, , , ..).
(. bifurcus ) (), .
(. valentia ) .

302

(. virus )
, , .
(. genos ) () , .
( + . trophe ) ,
, , ..
.
(. discretus ) , ,
.
(. dissimilatio )
, ;
.
(. kybernetike )
, .
- , , .
(. creatio )
.
, ..
,
.
(. metabole ) , .
,
.
(. mutatio , ) , ,
.
.. ,
.

, .
(. ontos + )
, .
, .
,
.
.
(. phyle + )
, , , .

303